Iran tuyên bố sẵn sàng chiến đấu toàn diện: Tín hiệu thật hay vỏ bọc?

Iran tuyên bố 'sẵn sàng chiến đấu toàn diện', cảnh báo Mỹ không đặt chân lên lãnh thổ. Bài phân tích chuyên sâu 3565 từ của chuyên gia Web3 Research về địa chính trị và tác động kinh tế. Tuyên bố của Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran về việc 'cắt đứt bàn chân của quân Mỹ' ngay khi họ đặt chân lên lãnh thổ Iran không phải là một lời đe dọa bốc đồng. Trong 25 năm quan sát các chu kỳ địa chính trị và thị trường, tôi nhận ra rằng những tín hiệu quân sự kiểu này hiếm khi xuất hiện một cách ngẫu nhiên. Chúng luôn được căn chỉnh theo một logic ngầm, một phép tính chiến lược mà nếu bỏ qua, bạn sẽ đọc sai toàn bộ bức tranh. Bối cảnh của tuyên bố này không thể tách rời khỏi một loạt các sự kiện gần đây. Israel đã thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự và nhân sự của Iran. Các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và các cường quốc thế giới đang bị đình trệ. Căng thẳng leo thang. Trong bối cảnh đó, một tướng lĩnh quân đội Iran lên tiếng với ngôn ngữ mạnh mẽ nhất có thể. Nhưng điều mà truyền thông đại chúng thường bỏ qua, và điều mà bất kỳ nhà phân tích nghiêm túc nào cũng phải nhìn vào, là địa điểm và thời điểm của tuyên bố đó. Vị tướng này đã đưa ra tuyên bố trong chuyến thị sát các đơn vị quân đội ở khu vực Makran, nằm ở phía Đông Nam Iran, gần eo biển Hormuz. Điều này không phải là ngẫu nhiên. Makran là một khu vực chiến lược, nơi Iran có thể kiểm soát các tuyến đường biển quan trọng. Việc lựa chọn địa điểm này để phát đi thông điệp cho thấy Iran muốn nhấn mạnh rằng họ sẵn sàng sử dụng cả sức mạnh quân sự lẫn lợi thế địa lý của mình. Tôi đã nghiên cứu về eo biển Hormuz trong nhiều năm. Đây là huyết mạch của thị trường năng lượng toàn cầu. Khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ trên thế giới đi qua eo biển này mỗi ngày. Bất kỳ sự gián đoạn nào ở đây cũng sẽ tạo ra một cú sốc giá dầu nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu. Vậy, tuyên bố này thực sự có ý nghĩa gì? Liệu đây là một dấu hiệu cho thấy một cuộc chiến tranh lớn sắp nổ ra, hay chỉ là một hành động mang tính biểu tượng nhằm củng cố vị thế trong nước? Xét về năng lực quân sự, quân đội Iran có một lực lượng đáng kể, đặc biệt là về tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, so với quân đội Mỹ, vẫn còn một khoảng cách lớn về công nghệ và sức mạnh không quân. Một cuộc đối đầu quân sự trực tiếp sẽ gây ra tổn thất to lớn cho Iran. Vì vậy, tôi nghiêng về giả thuyết rằng tuyên bố này là một hành động 'răn đe phòng thủ'. Mục tiêu của nó là thiết lập một 'lằn ranh đỏ' rõ ràng với Mỹ và Israel, cho họ biết rằng Iran sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ nếu bị tấn công. Đây là một cách để ngăn chặn xung đột chứ không phải để khơi mào xung đột. Tuyên bố cũng nhắm đến khán giả trong nước. Trong bối cảnh nền kinh tế Iran đang gặp nhiều khó khăn do các lệnh trừng phạt, chính phủ Iran cần thể hiện một lập trường cứng rắn để củng cố sự ủng hộ của công chúng và đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề kinh tế. Bằng cách miêu tả Mỹ là một mối đe dọa thường trực, chính phủ có thể biện minh cho những khó khăn hiện tại và tập hợp lòng yêu nước của người dân. Điều thú vị là tuyên bố của Iran nhấn mạnh vào việc 'cắt đứt bàn chân của quân Mỹ' nếu họ đặt chân lên đất Iran. Đây là một tín hiệu cho thấy Iran lo ngại về một cuộc tấn công trên bộ, có thể là một chiến dịch quân sự nhỏ nhằm vào các cơ sở hạt nhân hoặc các mục tiêu quan trọng khác. Họ không nói về việc đối đầu với hải quân Mỹ trên biển, mà tập trung vào việc bảo vệ lãnh thổ của mình. Về phản ứng của thị trường, tôi nhận thấy các nhà đầu tư đã quá quen với những tuyên bố cứng rắn của Iran. Trong quá khứ, những tuyên bố tương tự thường chỉ gây ra những biến động ngắn hạn trên thị trường dầu mỏ trước khi giá quay trở lại xu hướng chính. Tuy nhiên, nếu tuyên bố này được theo sau bởi những hành động quân sự cụ thể, như bắn thử tên lửa hoặc tăng cường hoạt động của hải quân, thì tác động sẽ lớn hơn nhiều. Một khía cạnh quan trọng khác mà tôi muốn nhấn mạnh là vai trò của Nga trong cuộc xung đột này. Iran đã tăng cường hợp tác quân sự với Nga trong những năm gần đây. Nga được cho là đã cung cấp cho Iran các thiết bị quân sự và công nghệ, bao gồm cả hệ thống phòng không và máy bay chiến đấu. Sự hậu thuẫn này có thể khiến Iran tự tin hơn trong việc đối đầu với Mỹ. Tôi cho rằng, Iran và Nga đang có sự phối hợp chiến lược ở Trung Đông. Cả hai đều muốn thách thức ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực. Bằng cách gây sức ép lên Iran, Mỹ có thể bị phân tâm khỏi các mặt trận khác, đặc biệt là ở châu Á - Thái Bình Dương, nơi họ đang tập trung đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuyên bố của Iran cũng được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran gần như đã đi vào bế tắc. Iran đã làm giàu uranium ở mức độ cao và có khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân nếu họ muốn. Tuy nhiên, tôi tin rằng Iran vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc chế tạo bom nguyên tử. Họ có thể đang sử dụng khả năng này như một con bài mặc cả để đạt được những nhượng bộ kinh tế và chính trị. Việc Iran đưa ra lời đe dọa cắt đứt bàn chân của quân đội Mỹ không nên được xem là một lời tuyên chiến. Đó là một thông điệp mang tính phòng thủ, được tính toán kỹ lưỡng để phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Nó nhằm răn đe các đối thủ, củng cố vị thế trong nước và báo hiệu rằng Iran sẵn sàng trả giá đắt để bảo vệ chủ quyền của mình. Tuy nhiên, tôi vẫn lo ngại về nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh do hiểu lầm. Trong một môi trường căng thẳng như hiện nay, một hành động khiêu khích nhỏ có thể nhanh chóng leo thang thành một cuộc đối đầu quân sự lớn. Cả Iran và Mỹ đều có những diều hâu trong bộ máy chính sách của mình, những người có thể thúc đẩy một phản ứng cứng rắn và gây ra hậu quả khôn lường. Nhìn xa hơn, tuyên bố này cho thấy một xu hướng lớn hơn trong quan hệ quốc tế: trật tự thế giới đang ngày càng trở nên hỗn loạn và khó lường hơn. Các cường quốc đang cạnh tranh gay gắt hơn và sẵn sàng sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu của mình. Các thể chế đa phương đang suy yếu và các quy tắc quốc tế đang bị thách thức. Đối với các nhà đầu tư, tôi khuyên họ nên theo dõi sát sao các tín hiệu thực tế từ hiện trường, chứ không nên phản ứng quá mức với những lời lẽ khiêu khích. Các dữ liệu vệ tinh, các báo cáo tình báo và các hoạt động quân sự thực tế sẽ cho chúng ta biết nhiều hơn là những tuyên bố của các quan chức. Trong ngắn hạn, giá dầu có thể sẽ vẫn ở mức cao do lo ngại về nguồn cung. Vàng và các tài sản trú ẩn an toàn khác cũng có thể tiếp tục được ưa chuộng. Tuy nhiên, nếu tình hình không leo thang thành xung đột quân sự, tôi tin rằng tác động của tuyên bố này sẽ dần phai nhạt và các thị trường sẽ quay trở lại với các yếu tố cơ bản của mình. Câu hỏi quan trọng nhất lúc này là liệu Mỹ và Israel có chấp nhận 'lằn ranh đỏ' mà Iran đã đặt ra hay không. Nếu họ quyết định thử thách Iran, chúng ta có thể sẽ chứng kiến một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta đã thấy trong quá khứ. Ngược lại, nếu họ thể hiện sự kiềm chế, tình hình có thể sẽ dịu xuống và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán ngoại giao. Tôi sẽ không đưa ra một dự đoán chắc chắn nào, nhưng tôi tin rằng tuyên bố của Iran là một bước đi có tính toán trong một ván cờ địa chính trị phức tạp. Nó không phải là một hành động điên rồ của một quốc gia bị đẩy vào chân tường, mà là một chiến lược được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm đạt được lợi thế trong một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Cuộc chơi này vẫn còn rất lâu mới kết thúc. Chúng ta sẽ phải theo dõi sát sao những diễn biến tiếp theo để hiểu rõ hơn về ý đồ và mục tiêu của các bên liên quan.