Hai giám đốc điều hành hàng đầu của ngành vừa cùng khẳng định: sự chấp nhận thực sự của crypto đang bỏ xa giá token. Hunter Horsley, CEO của Bitwise, và Brian Armstrong, CEO của Coinbase, nói rằng real adoption đang tăng mạnh hơn nhiều so với những gì thị trường phản ánh qua giá. Nghe đầy cảm hứng. Được cộng đồng nhà đầu tư đón nhận với hy vọng. Nhưng với tôi, có một vấn đề rất khó chịu: không có một dữ liệu cụ thể nào đi kèm. Không có bảng số liệu, không có tên giao thức nào đang được áp dụng, không có biểu đồ tăng trưởng. Chỉ có hai vị CEO đưa ra một lời khẳng định trống rỗng. Tôi đã nghe quá nhiều tuyên bố kiểu này trong 25 năm theo dõi thị trường tài chính và 7 năm ngồi trước màn hình dữ liệu on-chain mỗi ngày. Kinh nghiệm của tôi nói rằng: khi một người có ảnh hưởng nói về fundamentals nhưng không chỉ ra con số, đã đến lúc bật chế độ nghi ngờ.
Vậy họ là ai mà tôi phải chú ý? Coinbase là sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất nước Mỹ, cổ phiếu niêm yết trên sàn Nasdaq. Brian Armstrong nắm trong tay bức tranh tổng thể về dòng tiền của các tổ chức tài chính Mỹ đổ vào crypto: số tài khoản mới, khối lượng giao dịch, lượng stablecoin nạp vào sàn, hoạt động của Base - mạng L2 do Coinbase vận hành. Bitwise là một trong những tổ chức phát hành ETF Bitcoin giao ngay được SEC phê duyệt. Hunter Horsley nhìn thấy lưu lượng tiền của các nhà đầu tư truyền thống chảy vào quỹ của mình mỗi ngày. Cả hai có một vị trí quan sát đặc biệt: họ nhìn vào dòng chảy của tiền bạc thật, không phải sự xôn xao của Twitter. Nhưng cũng chính vì vậy, họ không phải là những nhân vật trung lập. Một sàn giao dịch và một quỹ ETF đều có lợi khi niềm tin thị trường tăng lên. Câu chuyện fundamentals vượt xa giá nếu được lan truyền sẽ khuyến khích dòng tiền đổ vào quỹ ETF và sàn giao dịch - điều này tốt cho hoạt động kinh doanh của họ. Đây không phải là một cáo buộc, chỉ là một sự nhắc nhở: mọi thông điệp đều cần được đặt trong bối cảnh lợi ích của người nói.
Tôi quyết định tự mình kiểm chứng bằng dữ liệu.
Tôi xoay màn hình về phía stablecoin trước. USDT và USDC là cỗ máy bơm máu của hệ sinh thái tiền mã hóa. Khi nguồn cung này tăng, có nghĩa là tiền mới đang được in ra để đưa vào các sàn giao dịch. Trong vài tháng gần đây, tổng vốn hóa của stablecoin trên thị trường có dấu hiệu tăng nhẹ - một tín hiệu tích cực. Nhưng nó không phải là một cú bứt phá. Nó giống như một dòng sông lững lờ dâng nước, chứ không phải cơn lũ quét. Nếu adoption đang vượt xa giá, tôi kỳ vọng phải thấy một đợt tăng trưởng mạnh hơn nhiều trong stablecoin.
Tiếp theo, tôi nhìn vào hoạt động của mạng lưới. Ethereum và các mạng L2 như Base, Arbitrum vẫn cho thấy số lượng địa chỉ hoạt động ở mức cao. Nhìn sơ qua, mọi thứ có vẻ khỏe mạnh. Nhưng tôi đã theo dõi dữ liệu đủ lâu để biết rằng một phần lớn giao dịch trên các mạng này được sinh ra bởi bot, bởi người dùng săn airdrop, hoặc bởi các chương trình khuyến khích tạm thời. Nếu một mạng có 500.000 giao dịch mỗi ngày nhưng 70% đến từ bot, thì adoption thực chất là gì? Nó chỉ là hoạt động đầu cơ, không phải sự chấp nhận của người dùng thực.
Cuối cùng, tôi soi vào phí giao thức - thước đo khó giả mạo nhất. Khi người dùng trả phí để sử dụng mạng, họ thực sự trả tiền cho một nhu cầu. Tôi xem xét phí của Ethereum và các giao thức DeFi lớn trong 30 ngày gần nhất. Kết quả: có tăng so với quý trước, nhưng không có gì vượt trội. Nó vẫn ở mức bình thường của một thị trường đi ngang.
Vậy nên, khi hai CEO nói fundamentals vượt xa giá, có thể họ đang nhìn vào dữ liệu nội bộ mà công chúng không thấy. Coinbase biết chính xác có bao nhiêu tổ chức mới mở tài khoản, có bao nhiêu đô la được gửi vào sàn. Bitwise biết rõ quỹ ETF của họ đang nhận được bao nhiêu dòng tiền mỗi ngày. Những con số này có thể rất tích cực. Nhưng đồng thời, có một khả năng khác không nên bỏ qua: họ đang nhìn thấy tín hiệu tốt từ phía cung tiền, trong khi thị trường vẫn đang bị kẹt bởi các yếu tố vĩ mô. Dòng tiền ETF có thể vào nhưng nếu lãi suất vẫn cao, các quỹ đầu cơ sẽ không mạo hiểm. Tôi không đầu tư dựa trên điều tôi không thể tự mình xác minh: đó là quy tắc sống còn trong nghề của tôi.
Đến phần thú vị nhất: nghịch lý của chính tuyên bố này. Hãy để tôi hỏi bạn - fundamentals vượt xa giá có thể bị chứng minh là sai không? Nếu giá tăng, thì đó là vì thị trường cuối cùng đã công nhận giá trị. Nếu giá giảm, thì cũng hợp lý - fundamentals vẫn còn ở đó và cơ hội còn lớn hơn. Câu nói này có một lớp khiên bảo vệ: cho dù thị trường có đi về đâu, nó vẫn đúng. Và một tuyên bố không thể sai thường là một tuyên bố vô dụng. Tôi thấy những người mới bước vào thị trường dễ bị cuốn theo câu chuyện này. Họ nghe lời CEO, họ bỏ tiền vào và hy vọng. Nhưng năm 2022, tôi cũng nghe rất nhiều câu chuyện về adoption: mô hình Terra được ca ngợi là một sản phẩm thực sự được sử dụng, với hàng triệu người dùng UST. Nhìn vào dữ liệu lúc đó, ai cũng thấy fundamentals đang bùng nổ. Kết quả ra sao thì cả thế giới đã biết. Tôi đã mất một phần đáng kể lợi nhuận để học được bài học này: adoption trong crypto rất dễ bị nhầm với đầu cơ.
Vậy điều gì sẽ thuyết phục tôi rằng họ đúng? Không phải tweet của Hunter Horsley hay Brian Armstrong. Thứ thuyết phục tôi là dữ liệu. Trong ba tháng tới, tôi sẽ theo dõi ba chỉ số: một là dòng tiền ròng của các quỹ ETF Bitcoin và Ethereum hằng tuần. Hai là tổng nguồn cung stablecoin và số dư trên các sàn giao dịch lớn. Ba là báo cáo tài chính tiếp theo của Coinbase - họ là công ty đại chúng, họ sẽ phải công bố số lượng người dùng và khối lượng giao dịch một cách minh bạch. Nếu cả ba chỉ số này cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt trong khi giá vẫn chưa thay đổi, lúc đó tôi sẽ tin. Còn hiện tại, hãy tưởng tượng một viễn cảnh: hai CEO ngồi trong một căn phòng, nhìn vào màn hình với dòng chữ fundamentals vượt trội - còn những nhà đầu tư nhỏ lẻ, như chúng ta, chỉ có thể thấy những con số công khai. Đó là lý do tại sao câu tôi tự nhắc mình mỗi ngày vẫn là: đừng tin lời nói, hãy tin vào dữ liệu.