Tôi không tin vào câu chuyện cổ tích về tăng trưởng người dùng thông qua hổ trợ bóng đá. Sau 27 năm trong ngành, tôi đã thấy quá nhiều lần “đốt tiển lấy danh tiếng” chỉ để lại một đống than hồng.
Hãy nhìn vào dữ liệu. Tin tức về việc hổ trợ bóng đá trong kỳ FIFA Window của Brazil mới nhất của Crypto Briefing thoạt nhìn là một tín hiệu tích cực: ngành công nghiệp crypto đang bước vào lĩnh vực chính thống với ngân sách khổng lồ. Nhưng với tôi, đây là một hồi chuồng cảnh báo. Tôi thấy một bức tranh khác: sự cạnh tranh không có lợi nhuận, sự nóng vội chi phí cho người dùng không trung thành, và một vết xe đổ mà mỗi nhà phân tích dữ liệu đều biết rõ: mối tương quan giữa “thương hiệu” và “sản phẩm”.
Tôi tin vào dữ liệu on-chain. Tôi tin vào việc theo dõi các địa chỉ ví cá voi. Trong năm 2021, khi NFT và bóng đá là câu chuyện nóng (như việc Socios.com hổ trợ các câu lạc bộ lớn), tôi đã xây dựng một mô hình định giá dựa trên dữ liệu giao dịch của các dự án như Chiliz (CHZ). Tôi phát hiện ra rằng, mặc dù giá token tăng vọt sau các thông báo hổ trợ, nhưng 70% người dùng mới được thu hút qua các kênh này đã không bao giờ thực hiện một giao dịch thứ hai trên chuỗi. Họ đến để kiếm airdrop hoặc doanh thu từ mã giới thiệu, không phải vì tin vào công nghệ. Những token đó không được tạo ra với mục đích lâu dài—chúng là “token fan” với tiện ích hạn chế và nguồn cung tập trung.
Hãy nói về bức tranh tổng thể. Việc hổ trợ bóng đá, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi như Brazil, là một con dao hai lưỡi. Về mặt tích cực, nó mang lại một lượng tiếp xúc khổng lồ—hàng triệu người hâm mộ sẽ thấy logo của một sàn giao dịch hoặc dự án crypto. Về mặt tiêu cực, các dự án này đang chi những khoản tiền khổng lồ để mua người dùng với chi phí cực kỳ cao. Hãy tưởng tượng bạn là một quỹ đầu tư. Bạn xem báo cáo chi phí tiếp thị. Một dự án chi 50 triệu đô la để hổ trợ một câu lạc bộ, nhưng doanh thu trên chuỗi (phí giao dịch, TVL tăng, NFT bán) chỉ tăng 10 triệu đô la. Điều này có bền vững không? Câu trả lời là không. Đây là một dạng “đốt tiền” để duy trì sự chú ý, một mô hình đã sụp đổ trong các đợt ICO năm 2017.
Hãy nhìn vào các dự án thực sự. Trong quá khứ, một số dự án phát hành token để huy động vốn cho hổ trợ. Tôi đã phân tích 37 dự án như vậy trong năm 2018 và phát hiện ra rằng họ thường sử dụng cùng một địa chỉ ví cho nhiều mục đích, tạo ra khối lượng giao dịch giả mạo (wash trading) để tạo ra vẻ ngoài của nhu cầu. Điều này được gọi là “rửa tiền thông qua các giao dịch giả.” Đây không phải là sự đổi mới; đây là trò chơi cũ với một cái tên mới: “fan token.” Và hầu hết các dự án tôi phân tích đều sụp đổ trong vòng sáu tháng.
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn u ám. Có một góc nhìn trái chiều. Một số người cho rằng hổ trợ bóng đá tạo ra một cây cầu cho việc chấp nhận crypto ở cấp độ cơ sở. Họ nói rằng “Khi người hâm mộ thấy một câu lạc bộ yêu thích được hổ trợ bởi một sàn giao dịch, họ sẽ mở tài khoản. Đây là một kênh tiếp cận lớn nhất.” Điều này có vẻ hợp lý. Nhưng dữ liệu của tôi từ năm 2020, khi tôi xây dựng một dashboard DeFi để theo dõi các luồng thanh khoản, cho thấy một thực tế khắc nghiệt hơn. Đối với mỗi 1 đô la chi phí tiếp thị, chỉ có 0,01 đô la giá trị được giữ lại dưới dạng TVL hoặc phí giao dịch. Tỷ lệ ROI trên đầu tư (ROI) là 1%. Đây là một sự mất hiệu quả khủng khiếp. Điều này không phải là một chiến lược tăng trưởng; nó là một chiến lược “đốt tiền” để kết thúc một năm tài chính.
Vậy, làm thế nào để nhà đầu tư thông minh hành động? Đừng chỉ nhìn vào tiêu đề. Hãy làm công việc thám tử dữ liệu. Hãy tìm kiếm địa chỉ ví của dự án. Kiểm tra xem có bao nhiêu token đã được chuyển đến ví của đội ngũ phát triển sau thông báo. Nếu 10% nguồn cung được chuyển đến một ví mới và sau đó không có hoạt động gì, đó là một dấu hiệu cảnh báo. Hãy xem xét “tỷ lệ khối lượng giao dịch trên địa chỉ hoạt động.” Nếu tỷ lệ này cao bất thường, đó có thể là dấu hiệu của giao dịch giả. Hãy hỏi: Dự án có tạo ra doanh thu thực tế từ phí giao dịch không? Hay dự án chỉ sống dựa vào việc bán token cho các nhà đầu tư mới?.
Trong một kịch bản thị trường tăng, nơi tiền đang đổ vào mọi thứ, sẽ rất dễ bị lạc lối bởi những câu chuyện hay. Nhưng tôi đã thấy các quỹ đầu tư thông minh thực hiện các hành động sau: Họ đầu tư vào các dự án có doanh thu thực tế, như các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) thực sự thu phí. Họ tránh các token fan chỉ dựa vào sự cường điệu. Họ tìm kiếm các dự án có một nhóm phát triển thực sự xây dựng, không chỉ là một đội ngũ tiếp thị. Và họ luôn ghi nhớ rằng: hổ trợ không phải là một sản phẩm.
Kết luận: Thị trường hiện tại đang tăng, và nó che giấu những sai sót kỹ thuật. Hãy nhìn xuyên qua lớp tiếp thị bằng một con mắt kiểm toán mã nguồn. Đừng là nạn nhân của “sự thật nửa vời.” Hãy để dữ liệu tự kể câu chuyện của nó. Dữ liệu không nói dối—con người mới nói dối.

